Miet goes wild...

Een guatemalteekse verjaardag: net dat tikkeltje anders...

Onder het motto beter laat dan nooit, hier een gebeurtenis van drie weken geleden… Het is hier ontzettend druk, maar we beloven opnieuw ons best te doen om onze blog up to date te houden!


Vrijdag 6 november 2009 06.30u: Wouter springt uit zijn bed en laat mietie weten dat ze nog even verder mag soezen, wat voor haar allerminst een probleem is...! Ondertussen begint hij aan zijn “Master-Miets-verjaardagsplan”: een verrassingsontbijt van pannenkoeken met op de koop toe honing en confituur, wat het alleen nog maar NOG feestelijker maakt...
Even verduidelijken misschien: de laatste dagen was het broodbeleg hier op. Aangezien er hiervan in Pojom niets te vinden is moeten we daarvoor op zondag naar de markt in Izquisis = 1 berg en een goed uur stappen verder. Helaas kwamen we er de vorige keer goed en wel aan als er al bijna geen markt meer te zien was (en dat was tegen 9.30 u ’s morgens en wij hadden dan al 1 uur gestapt he!!!) en konden we jammergenoeg onze geplande inkopen NIET doen...

MAAR dit buiten Wouter gerekend...

In het geniep regelde hij een deal met Tupac en Lore, 2 vrijwilligers van Vivir en Amor die in Huehuetenango zaten (=een big city met heel wat meer mogelijkheden...) Tupac en Lore kwamen 5 november hier in Pojom toe MET het zoete beleg... maar van dit alles was miet dus compleet niet op de hoogte!!!
Om verder te gaan: in het vroege ochtendgloren bakt Wouter ijverig een stuk of 50 pannekoeken. Zijn masterplan bestaat niet alleen uit een pannekoeken verjaardagsmenu MET warme en echte chocolademelk (!), maar ook uit een dagtocht (met een lekkere picknick) samen met de andere vrijwilligers en Hanne en Kurt. Alles tot in de puntjes geregeld dus, zo kennen we wouter he!

MAAR dit buiten de zwangere Pojomse vrouw gerekend...

Ondertussen werd Hanne rond 7u ‘s morgens uit haar bed ‘geklopt’ (als er hier in de casa materna hard op de deur geklopt wordt, betekent dit vaak: opstaan geblazen voor een zieke!!! Een zwangere vrouw bleek wat probemen te hebben... Hanne – ervan overtuigd dat er niet echt iets aan de hand was – had de ‘bevallingsrugzak’ (die hier altijd tip top in orde staat voor als de nood hoog is!) niet meegenomen. Daar aangekomen werd al snel duidelijk dat de vrouw reeds een opening van 9 cm had (voor de leken onder ons: er is 10 cm opening nodig bij de geboorte) en dat het voor ieder moment zou zijn... Hanne stuurde twee mensen met een briefje naar de kliniek met de vraag om snel de bevallingsrugzak te brengen! Verder vergat ze niet om Miet te feliciteren voor haar verjaardag en kregen Wouter en ik er nog een uitnodiging bij: als we dat wilden mochten we live een pojomse bevalling bijwonen...
Wouters ‘verjaardags’ organisatie dus even in de war: de pannenkoeken nog niet allemaal gebakken, Miet nog steeds slaperig in bed, de tafel nog niet versierd, de chocolademelk nog niet klaar... Maar flexibiliteit is hier sowieso geen probleem (en af en toe ook eens gewenst) en een bevalling op 6 november konden we echt niet laten liggen...
Hoogstens 10 minuten later zitten we al in de kamer van het hoog hoog zwangere meisje van 16 jaar. Rond haar bed staan drie vrouwen (haar 2 zussen en haar moeder) en op het voeteinde zit vroedvrouw Hanne, die haar moed inspreekt en helemaal paraat staat met alle instrumenten om de bevalling goed te laten verlopen. Er hangt een gordijn langs haar bed, zodat de vrouw voldoende privacy heeft (en wij ons ook niet ongemakkelijk hoeven te voelen). In de kamer naast ons zijn enkele mannen geknield aan het bidden rond het huisaltaar voor de goede afloop van de bevalling. De vrouwen lachen en maken grapjes, ze hebben er duidelijk zin in.
Maar de bevalling verloopt moeizaam, hoewel ze echt haar best doet om te persen en de baby goed lijkt te liggen, vordert het helemaal niet. Er verandert ook niets als we haar in een andere positie leggen... ondertussen is ze al bijna twee uur aan een stuk aan het persen en en is ze de uitputting nabij! Voor alle duidelijkheid: dit gebeurt allemaal zonder ook maar de minste verdoving... Bevallen staat hier gelijk aan keihard werken en knokken, geen epidurale verdoving of een onderwaterbevalling ... NADA NIETS!!! Persen en doorgaan! (Ik heb enorm veel respect voor de sterke vrouwen hier, wij vrouwen in belgie kunnen echt niet klagen... zegt mietie die zelf nog nooit bevallen is en dus niet weet hoe het voelt, maar toch!!!)
De vrouwen beginnen luidop te bidden en roepen de hulp van god in, Hanne is merkbaar ongerust, de spanning is te snijden... Hanne beslist – hoewel ze dit echt niet graag doet – om de ‘harde’ middelen in te zetten: Kurt (vriend van Hanne) moet met al zijn kracht duwen op de buik van de vrouw en zijzelf haalt de zuignap boven (daarmee kan ze aan het hoofdje van het kindje helpen trekken) Met man en macht wordt nu dus geperst (door de zwangere vrouw), geduwd (door Kurt) en getrokken (door Hanne) om de baby ter wereld te laten komen... Maar het lukt, even later komt het meisje gezond en wel te voorschijn! (voor de curieuzeneuwen: we weten nog altijd niet hoe ze noemt, want hier is de gewoonte om pas enkele weken later een naam aan de baby te geven! Wordt vervolgd!)
Oef, iedereen is enorm opgelucht! Miet overwint haar bloedfobie en kijkt toe hoe Hanne de navelstreng vastbindt en daarna doorknip, zelfs de bloederige moederkoek ontsnapt niet aan haar oog... De vrouwen wassen het babytje en wikkelen het meteen in een heleboel doeken, en het duurt niet lang of Miet mag de ‘verjaardagsbaby’ in de armen nemen! Een ongelofelijk ontroerend momentje... dolgelukkig keren Wouter en Miet terug naar de casa materna, om – drie uur later dan gepland – eindelijk met iedereen de overheerlijke pannenkoeken te verorberen!!!
Omdat het al tegen 12 u is, lijkt een dagtocht met picknick niet meer mogelijk, maar we besluiten toch een mini bergtochtje te maken! Miet in druk geklets met Lore en Hanne achteraan hobbelend en Wouter en Kurt krachtig en stevig met iets minder woorden voorop lopend, krijgen we uiteindelijk een adembenemend zicht op Pojom en omstreken... Helaas begint het te regenen, maar met een bananenblad boven onze kop is dat algauw opgelost! Paraplu’s? Nog nooit van gehoord!!!! 
Terug aangekomen in Pojom verorberen we samen een verjaardagscake en spelen we nog een potje ‘Kolonisten van Catan’...
Op naar de volgende superleuke Guatemalteekse verjaardag!

een baby - marimba - una capacitación

Lieve mensen,

Tijd om jullie een nieuwe episode uit het mythische verhaal van ‘Miet en Wouer: los nuevos Pojomeros’ te brengen. Eerst en vooral kan het nuttig zijn jullie duidelijk te maken wat een ‘Pojomero’ is. Deze laatstnoemde is een inwoner van Pojom, het dorpje waar wij ondertussen al een 2 dikke weken verblijven of moet ik zeggen wonen, eten, slapen, wassen en plassen. Het is nu al duidelijk dat een boek over Pojom geen probleem zou zijn en waarschijnlijk zelfs goed zou verkopen, maar laten we ons wat inhouden en nu nog maar een tipje van de sluier optillen …


BABY

We kregen er een heleboel vragen over en we willen het jullie niet onthouden: de baby (waarover sprake in het vorige blogbericht) is uiteindelijk geboren op 6 november, het is een meisje… en… we waren er volledig live van in het begin bij, als meelevende toeschouwers!!!! De naam blijft voorlopig nog een raadsel (het is hier de gewoonte om het geven van de 3 namen nog eventjes uit te stellen), maar ook dit laten we jullie op tijd en stond weten. Een dezer dagen geven we jullie een uitgebreid verslagje van de bevalling en de rest van Miets verjaardag…

MARIMBA

Zaterdagavond 31 oktober, 19u23. De vooravond van 1 november. We aten whiskil (een groene, stekelachtige vrucht, die lijkt op aardappelen, maar dan net ietsje verfijnder smaakt) en een smaakvolle omelet. Allerheiligen en Allerzielen, de twee feestdagen waarop de doden herdacht worden en het tijd is voor sommige van de mannen (en dan bedoel ik echt niet iedereen) om ladderzat door het dorp te lopen, of misschien gebruik ik soms beter kruipen.

De drank van hier (en ik heb hem nog niet geprobeerd!!!), legt je letterlijk en figuurlijk helemaal lam. Wel een beetje tegenstrijdig, want hier in Pojom en de omliggende dorpen (de municipio San Mateo) is alcohol bij wet verboden. Dit op vraag van de vrouwen omdat hun mannen zo vaak zat waren. Deze drooglegging blijkt echter een moeizaam gegeven te zijn. Zelfs de rechterhand van de alcalde (de lokale burgemeester die om het jaar verkozen wordt) strompelt zo af en toe, met vergiftigd bloed van de lokale drank, door het dorp.

Sorry voor deze kleine afdwaling, maar afdwalingen (in mijn hoofd) zijn hier in Pojom geen uitzondering. We gaan even terug naar gisterenavond, het begin van dit verhaal, ondertussen wel al 19u25. We zijn met zijn allen (= Kurt en Hanne; Anton; Miet en Wouter) uitgenodigd bij een oude man die samen met zijn broers wat marimba zal spelen. Het giet water net voor we vertrekken, maar gelukkig gaat het ‘optreden’ door in het huis van de familie. Muren uit houten planken, een golfplaten dak, een aarden vloer bezaaid met afgesleten rotsen. In de hoek staat een bed, ernaast een rek met enkele kleren. Centraal als je binnenkomt staat het huisaltaar, maïs en bloemen (waarvan ik nog steeds niet weet of ze echt zijn of van plastiek) sieren het houten altaartje. Ervoor branden een tiental kaarsen die een warme vloed verspreiden doorheen de gezelllige kamer. Er zijn nog maar enkele mensen aanwezig. De groep staat op een geïmproviseerd podium te spelen, ze zijn in totaal met zeven. Één op een drum, één basgitaar (die aangedreven wordt door een generator, net zoals het licht dat het podium verlicht), één staat af en toe op een keyboard te tokkelen en met zijn vieren staan ze nog eens twee marimba’s te bespelen. Op de volgende link krijg je te horen hoe Marimba klinkt: http://www.youtube.com/watch?v=PQoe6ZSR-6Y (het was niet zo hoogstaand, de marimba’s waren sjofeler, de band droeg geen kostuums, maar de sfeer was duizend maal gezelliger!).

Voor het altaar zit de moeder des huizes, een echte (zoals Miet ze hier het liefst omschrijft) moederkloek. Ze zit te bidden, of zo lijkt het althans. Haar gezicht schijnt vaal in de rokende kaarsen, haar ogen zitten diep. Constant houdt ze de kaarsen brandende, ondertussen zit ze geconcentreerd te prevelen en lijkt het alsof ze zich niks aantrekt van de mensen in haar huis. Ze neemt het glaasje dat voor haar staat en besprenkelt de blok van het altaar, nadien neemt ze een slokje en gaat ze verder met haar binnensmonds gemompel dat duizenden jaren lijkt terug te gaan. Op de bankjes tegen de muur, en half schuilend achter de deur staan jongens en meisjes, af en toe staren ze ons aan. Als we terugkijken lachen ze of schieten ze schichtig weg. Achteraan zitten enkele mannen de lokale drank te drinken, ook hun ogen vallen dieper weg. Een jongeman strompelt binnen en valt tegen de muur, hij ligt er een eindje verdwaasd te wezen en poogt opnieuw recht te staan maar tevergeefs. Naast het huisaltaar zit een jonge vrouw de borst te geven , de baby zuigt gretig. Blinkende oogjes kijken vanonder de te grote muts. De oma ontwaakt uit haar trance neemt de baby vast en gooit hem voorzichtjes in de lucht. En de muziek? Die klinkt gezellig verder…

Na een uurtje half wilden we teruggaan, omdat Kurt en Hanne die nacht om 4 uur zouden vertrekken om een vriendschappelijke voetbalmatch te gaan spelen. 13 spelers, 1 pick up, en veel regen. (Achteraf hoorden we dat ze blijkbaar ook nog eventjes vastzaten op de berg, en dat de hele ploeg moest helpen duwen en daarna te voet de berg moest over steken, maar ze zijn er geraakt en ze hebben gewonnen!!!!)

We stonden op het punt te vertrekken, maar we mochten niet verder vooraleer gegeten te hebben. Op het menu stond tamales en te gesuikerde koffie. We hadden al goed gegeten, maar de beleefdheid noopte ons ertoe toe te happen. Tamales zijn een soort gevulde flappen van maispuree (maismeel met water) vermengd met stukjes kip, deze substantie werd op zijn beurt goed ingepakt in bananenbladeren. Ook Miet probeerde mee te eten. Haar tactiek: de stukjes kip handig omzeilen (ze heeft er op dit moment trouwens nog rillingen van, maar anders is het wel een harde tante wi ;-) ). Twee centimeter tamales verder werd haar persoonlijke, meedogenloze strijd gestaakt. Desalniettemin was Wouter –die tamales nu niet meteen het lekkerste vond maar er toch meer dan ¾ van verorberde – toch enigszins trots op deze verdienstelijke poging van zijn esposa. We dropen voldaan af. Ik beloonde mezelf met een lekkere-voor-ik-ga-slapen-nog-even-nadenken-sigaret onder de luifel van het kliniekje. Nadien dook ik het bed in samen met (een beetje Miet) en nog enkele bladzijden uit ‘Honderd jaar eenzaamheid’ van Garcias …

CAPACITACIÓN

Vorige week woensdag vergezelden we Hanne een hele dag . Eindbestemming : Yalenhuitz, het dorpje waar de andere kliniek van Vivir en Amor staat, voor een “capacitación” voor de comadronas (vroedvrouwen). Concreet betekent dit: opstaan om 6u in de gietende regen, 1u een berg oversteken in de stralende warme zon naar het dorpje Ixquisis en van daaruit de weg nog 1.30 u verderzetten naar Yalenhuitz. Ondertussen genieten we van de prachtige natuur, de zon, de rust en de verhalen van Hanne (die hier ondertussen al 9 jaar woont). Tegelijkertijd blijven we hopen dat er een auto langs zal rijden die ons wil oppikken en ons een stukje dichter kan brengen... de eerste auto die passeert neemt ons wel mee, maar dan zijn we eigenlijk al bijna aangekomen. Toch is het echt nog straf, die laatste vijf minuutjes in de laadbak van een hobbelende jeep tussen enkele Guatemalteekse vrouwen en met de haren wapperend in de wind...
In het kliniekje van Yalenthuitz aangekomen maken we dan alles klaar voor de capacitación. Dit is een soort vorming voor de vroedvrouwen uit alle dorpen uit de streek. Deze keer gaat het over SOA’s (Seksueel Overdraagbare Aandoeningen voor de slechtverstaanders). We maken “mosh” klaar als tussendoortje: havermout, water en suiker, VEEL suiker. Er worden koekjes geserveerd, de sfeer is gezellig en warm, de capacitacion kan beginnen. Na een kort rondje waar elke comadrona haar eigen ervaringen en vragen kan delen, begint de powerpointvoorstelling. Hanne brengt info over ziektes, complicaties bij bevallingen en wat er dan moet gebeuren... Heel interessant en een ontzettend mooi initiatief van Vivir en Amor...
’s Middags eten we allemaal samen in een comedor, dat is een restaurantje maar eigenlijk is het net alsof je gewoon bij een vrouw thuis gaat eten. We zitten met zijn allen gezellig aan een grote lange tafel: tortillas (maispannenkoek) met frijoles (bonenpasta) en huevos (eieren).
En dan volgt de tocht terug, van Yalenhuitz naar Pojom is het stukken lastiger want we moeten veel meer klimmen… we hebben ook dikke pech, op een haartje na missen we de enige auto die passeerde (de moraal van mietie bereikt heel even een dieptepunt, maar gelukkig kan ze zich snel weer herpakken en probeert ze alsnog de berg op te stuiven – na een toch wel stevig duwtje in de rug van wouter). Drie uur later komen we uiteindelijk doodmoe maar uiterst voldaan aan in onze woonst (met als gevolg een dag of twee complete stijfheid maar dat nemen we er graag bij na zo´n coole tocht)
Op naar de volgende capacitation in Tiactac op woensdag 11 november, ambiance!!!!!!!!!!

Het leven zoals het is... de Casa Materna in Pojom

Op aanvraag hier een beschrijving van een dagje in Pojom in de Casa Materna (het kliniekje waar wij wonen). Wie nog niet helemaal bevredigd is en hoogst nieuwsgierige/uiterst belangrijke vragen heeft, mag die gerust posten op onze blog... wij dienen u vrijblijvend van antwoord!!!

6.00 u (als we pech hebben 05.30u): “de annuncio’s”...

Door de luidsprekers schallen de spaanse “annuncio’s” over heel het dorp... een schetterende hoge vrouwenstem kondigt aan: “BUENO: papas fritas te koop deze middag” of “BUENO: volksvergadering om 16u in de namiddag”, wij begrijpen er over het algemeen geen snars van (ook al omdat we dan nog megaslaperig in ons bed liggen). Als er geen annuncio’s te horen zijn, dan horen we enkele guatemalteekse hits die we – nu al – kunnen mee neurien omdat dezelfde liedjes nogal vaak terukgeren. Hoe dan ook, de Pojomeros starten kwiek hun dag en dat heeft iedereen geweten, willen of niet... AMBIANCE!!!!

7.10u: de wekker rinkelt...

Gezwind springen wij ons bed uit... vaak nemen we nog een snelle douche. Wouter kiest voor de buitendouche (het is toch een echt vent he), miet gaat voor de badkamer wegens daar iets minder spinnen en dergelijke aanwezig. Het water is ijskoud, maar het doet deugd!!!
We zetten thee en koffie en smullen van ons (zelfgebakken) brood of we eten enkele gekochte zoete pojomse broodjes (niet overheerlijk maar zeker goed te doen!). Als beleg hebben we jammergenoeg geen choco of confituur, vaak eten we gewoon suiker en soms is er honing.
Als het mooi weer is en we hebben nog een kwartiertje tijd over, dan zetten we ons nog even- in onze T-shirt want het kan al goed warm zijn dan - op het bankje voor de kliniek om van het ongelofelijke zicht te genieten: de prachtige bergen, de Pojomeros die met hun machete en ezel naar hun velden trekken, de vrouwen die reeds druk in de weer zijn, de patienten die reeds staan te wachten op hun consulta... de moeite!

8.00 u tot 12u: werken

Dit verschilt natuurlijk van dag tot dag, maar hier even een greep uit de talloze mogelijkheden:

Wouter leert met de microscoop werken en onderzoekt de kaka (=popo) van de Pojomeros, Miet werkt een powerpoinvoorstelling rond alcoholisme uit, wouter leert de boekhouding van Vivir en Amor kennen, Miet blokt Spaans, Miet probeert enkele eerste ideeën rond jeugdwerk op papier te zetten, Wouter volgt de consultas (de doktersraadplegingen op), Wouter leert zijn weg te vinden in alle “papeleria” van de kliniek, Miet bakt brood, Miet maakt de computers van de kliniek in orde...

SPANNEND INTERMEZZO: nu op dit moment, terwijl ik hier mijn tekstje zit te typen, wordt Anton (een vrijwilliger dokter) weggeroepen voor een bevalling. Kurt en Hanne zijn er op dit moment niet en er is hier dus niemand anders aanwezig nu, geen vroedvrouw, niemand! Anton heeft weinig ervaring met bevallingen en heeft stress, Wouter gaat meteen als een echte goeie coordinator mee om Anton te ondersteunen en te helpen waar nodig... nog geen twee minuten nadat ze aan de deur kwamen kloppen voor hulp, zijn Anton en Wouter al weggespurt, gepakt en gezakt met de “bevallingsrugzak” voor als het snel moet gaan, zoals nu dus... Iedereen hoopt ECHT dat er nu geen complicaties optreden... brrrr ik zit hier nu toch ook serieus met de poepers hoor... DUIMEN!!!!!!

Het vervolg: Wouter en Miet doen inkopen in Pojom en verkennen het dorp, Wouter en Miet gaan mee met Anton en Carlos (een Guatemalteekse promotor uit de kliniek hier) naar het dorpje Yalambolop op een half uurtje rijden met de jeep om daar een consulta te doen (en ondertussen pikken we een laadbak vol Pojomeros op die op weg waren naar hun campos en nu dolgelukkig zijn met het gratis vervoer!)...

Intermezzo vervolg: ondertussen zijn Wouter en Anton terug. Een meisje van 16 is aan het bevallen, al sedert deze nacht, het zal haar eerste kindje zijn. Anton heeft alle paramters gecheckt (koorts, opening, hoofdje beneden...) en het ziet er goed uit... vandaag zullen we nog een paar keer langsgaan om zeker te zijn dat alles vlot verloopt. Wouter overlegde samen met Anton wat er moest gebeuren... voorlopig afwachten...

12-15u: middagpauze

Meestal moeten we nog wat inkopen doen: tomaten, eieren, komkommer... soms maken we snel een pasta salade, vaak eten we gewoon Miet haar ontzettend lekkere (deze laatste twee adjectieven voegde Wouter nog toe) zelfgebakken brood...
Kaas is hier in Pojom niet te vinden helaas, als we geluk hebben zijn er eens wortels, appels of pompoemem maar absoluut niet elke dag. Wat er wel altijd is: advocado’s, bananen, sinaasappels, limoenen, rijst...

We weten het, waarschijnlijk zal geen kat ons geloven, maar toch zijn wij echt creatief aan het worden in de keuken. We moeten wel, om met de weinige ingredienten die er zijn toch voldoende te kunnen varieren. Maar pas op, we klagen zeker niet, er is veel meer aanwezig in het dorp dan we dachten en meestal hebben we superlekkere maaltijden (even bewijzen: pannenkoeken, spaghetti, omelet met uien en tomaten + gebakken patatjes, pompoempuree, pompoenlasagna...)

Tegen 13 u trekken Wouter en ik dan naar de rivier, even buiten het dorp om er te zwemmen ( het water is fris en aangenaam en stroomt snel) in een – zonder te overdrijven – paradijselijke omgeving. Rotsen vol groen, superhelder blauwgroen water, zon, ... Sunparks honderd keer overtroffen.

Af en toe doen we ook onze was te doen. Jaja, met de hand en in de rivier. HUPLA!!!! We hebben daarvoor twee redenen:
1) Het is leuk, gezellig en ontspannend. Beetje kletsen terwijl je zit te frotten op een topje van miet of op een boxershort van wouter...
2) De belangrijkste reden: je kan je was ook meegeven aan vrouwen hier uit het dorp, MAAR dan hangen ze die te drogen in hun huisjes boven het haardvuur en dan ruikt je was eigenlijk echt niet zo lekker... de geur van ‘”CHUG” (vuur,rook en etensgeuren) zit er dan helemaal in en dat is niet zo aangenaam...
Voorlopig doen wij dus nog zelf onze was en plas...

15-18 u : opnieuw aan de slag …

18u: vamos a comer!!!!

De ene dag zorgen wij met de vrijwilligers voor het avondmaal, de andere dag Hanne en Kurt. Het duurt al snel een uurtje en een half om heel je gerecht klaar te maken... We eten allemaal samen en daarna spelen we ofwel een partijtje “kolonisten van catan” of we gaan een avondwandeling maken of we zitten – bij helder weer – gewoon naar de prachtige sterrenhemel te kijken die ontzettend de moeite is hier in het totaal niet verlichte Pojom...

21.30 a 22u: buenas noches!!!!

Meestal kruipen we hier vroeg onder de wol en onder ons muskietennet: toegegeven, Wouter vaak nog klaarwakker en Mietie dan al slaapdronken...maar de dag begint vroeg...