D-DAY

Zaterdag 16 oktober om 13u… er hangt spanning in de lucht van Pojom Ciudad!
Vandaag wordt zomaar eventjes EN de comisión van V&A én een gloednieuwe alcalde (burgemeester) voor Pojom verkozen!

Het gaat om een “asamblea general” (een algemene dorpsraadpleing), alle padres (familihoofden) van Pojom zijn uitgenodigd… Je zou voor minder op netels zitten é (vooral miet dan toch!).

14.30u Bijlage nog GEEN KAT te zien aan het Salon, het dorpszaaltje achter de clincia… we snappen er geen snars van! Het is toch al anderhalf uur later?

14.40u De policia’s beginnen met de installatie van de grote boxen en de micro’s in de zaal.Er is dus toch IETS te doen alleszins…

14.50u De eerste mannen troepen samen, overal verspreid, niemand gaat naar binnen…

14.55u Tot onze grote verbazing én opluchting duikt plots een grote groep vrouwen op die kordaat – en als eersten – de zaal binnenstapt.

14.56u Gelukkig lijkt dit het startsein te zijn voor iedereen om zich naar de zaal te spoeden, en poco a poco stroomt de zaal vol. De mannen begeven zich allemaal naar de linkerkant . Links vooraan op de stoelen mét bijhorend tafeltje de leden van de COCODE (de grote raad van het dorp) en de “belangrijken” uit Pojom, zwijgend, rustig... Links achteraan een grote groep die rechtstaat en heel wat luidruchtiger is!
Rechts, op de stoelen zonder tafel, de vrouwen!

15.00u Luide marimba muziek schalt door de boxen, micro’s worden getest, … en wouter en mietie helemaal ready vooraan (samen aan de vrouwenkant!!!!). Vivir en Amor moet als eerste de massa toespreken… een poepnerveuze mietie - die niet moet spreken – speelt een doodkalme wouter – die het woordje zal doen - nog wat laatste extra tips door ;-) …

15.50u De marimbamuziek klinkt nog steeds in onze oren, het volk blijft gezapig binnen komen, extra banken worden er op het laatste nippertje dan toch nog bijgehaald … maar voor de rest is de situatie nog weinig veranderd!

16.00u De vergadering start met een gebed. Een belangrijke man uit de kerk start, hij bidt door de micro zijn eigen persoonlijke gebed, luidop voor iedereen. Na enkele seconden bidt ook elke persoon uit de zaal luidop mee. Let op, dit gaat wel helemaal niet zoals bij ons, waarbij iedereen dezelfde tekst mee bidt. Hier bidt elke persoon zijn eigen persoonlijke gebed, met eigen vragen, bedankingen…. voor god.

Concreet betekent dit dus dat de hele zaal van 300 mand luidop door elkaar woorden aan het prevelen is, met de blik neergeslagen en vol concentratie…
Heel erg indrukwekkend, om de koude rillingen van te krijgen!

16.05u De huidige alcalde neemt het woord en leidt “CHAM” Wouter in (CHAM is een soort eretitel in het Q’anjob’al. Die krijgen alleen de respectabele en meestal ook veel oudere mannen uit het dorp) NOOT VAN WOUTER: DIT STUK IS GESCHREVEN DOOR MIETIE ;-)

Nadat “Cham Wouter” zijn uitleg gedaan heeft, ontstaat een hels lawaai in het hele publiek! Een fractie van een seconde wisselen we een ongeruste blik omdat we vrezen we dat het hele dorp gewoon woedend wordt en ze waarschijnlijk helemaal geen goesting hebben in een comisión… maar al snel blijkt dat het kiezen van de 5 vertegenwoordigers gestart is en dat luid geroep en veelbetekenend armengezwaai de normaalste gang van zaken is!

Op een of andere manier - we hebben er geen zicht op HOE precies, want heel wat geroep door elkaar en alles speelt zich af in het voor ons helaas nog steeds onbegrijpbare Q’anjob’al - kreeg Maestro Juan vooraan plots een naam door die hij dan op het krijtbord schreef, wat op hetzelfde moment onthaald wordt door een warm applaus én een duidelijk boe-geroep.

Maar eenmaal een naam op het bord, dan lijkt die naam daar vast te blijven staan… (volgens de vrouw naast ons die we tot onze vertaaltster omgedoopt hebben!) we hebben een verkozene! En zo gaat het door tot er vijf namen op het bord staan, 4 mannen en 1 vrouw. De vrouw is duidelijk niet akkoord en roept voor iedereen dat er nog een vrouw bij moet en een man weg! De alcalde vraagt Wouter of er nog een vrouw in de groep moet komen, en Wouter legt duidelijk uit van wel. Een plotse stilte in de zaal. Daarna een luid gejoel, ze kiezen er heel onverwacht nog een zesde man (!) bij. Geen idee waarom, maar het resultaat is een comisión van Vivir en Amor, met 5 mannen en 1 vrouw (die we eigenlijk van haar nog pluimen kennen!) Maar we zijn dik tevreden, we hebben onze groep en we gaan er voor nu!!!!

En daarna volgt het belangrijkste van de vergadering: de verkiezing van de nieuwe alcalde. De “oude” alcalde draagt 2 kandidaten voor, waaruit gekozen moet worden! Maar vanuit de mannengroep achteraan klinken enkele nieuwe namen, en algauw prijken op het bord 2 extra mannen. Het wordt dus een groep van 4 waaruit het dorp zijn keuze moet maken…

En dan gaan ze 1 voor 1 elke persoon uit de hele zaal na en vragen ze op wie hij of zij stemt. Daarvoor doet iemand een rondje door de hele zaal – waar naar onze schatting toch wel 300 man aanwezig is – en wordt naar voor geroepen wie een stem krijgt. Vooraan op het krijtbord turft de maestro streepjes naast elke naam… deze eerste stemmingsronde duurt zeker een uur lang!

Anonimiteit van de stemming? NEEN! Maar dat bleek voor niemand een probleem. Mietie had er haar “kot in” om goed te luisteren wie uit Pojom nu eigenlijk voor wie stemde… en heeft al hele theorieën klaar over welke specifieke groepen voor wie stemmen en waarom…

Duidelijkheid? ZEKER WETEN! Klarer en duidelijker kan bijna niet… maar of het het vlots vooruit gaat?

Kans op valsspelen? MINIEM want zowaar de hele zaal kijkt nauwlettend toe of er wel juist geturfd wordt!

Al snel bleek toch wel dat het tussen 2 personen zou gaan, tussen iemand die door de alcalde werd voorgedragen en de andere die uit de achtergroep erbijgevoegd werd… wat ook goed naar voor kwam was dat de “voornaamsten” (zoals wij hen zien en noemen, is in het “echt” mss niet zo!) voor de kandidaat van de alcalde stemden en dat de hele groep achteraan de andere verkoos…

Uiteindelijk werd het een hele nipte overwinning voor de kandidaat van de groep achteraan…

Daarna moest ook nog de tweede alcalde verkozen worden, nog een uurtje stemmen erbij dus, want men gaat nog eens opnieuw op krak dezelfde manier te werk: 1 kandidaat werd voorgedragen door de ene groep, achteraan hoorde je al een andere naam ruisen, elke persoon uit de hele zaal deelt apart en luidop zijn stem mee, de maestro turft vooraan en het totaal aantal streepjes wordt opgeteld… opnieuw wint de persoon vanuit de ‘achtergroep’ het pleit!

Woelig, anders, luidruchtig, boeiend, spannend en iets wat – daar zijn we bijna zeker van – nog maar weinigen op die manier gezien en meegemaakt hebben… zo kan deze verkiezing genoemd worden!

Toen we onze promotor Carlos vertelden wie verkozen was, reageerde hij heel laconiek: “Ah jah, ze hadden dat gezegd in Pojom, dat de NEE-groep (in Pojom is er momenteel een duidelijek NEEN TEGEN DE HYDRO-ELECTRICA groep en een andere JA –groep) iemand tot alcalde wou verkiezen die tegen Hydro-electrica was…
Vandaar dus de duidelijke tweespalt in het publiek (we hadden het toch goed gezien!)…

Vandaar het kabaal, de spanning, de bitse strijd en de harde tegenstellingen… er was véél meer aan de hand dan wij belgen hadden durven vermoeden!
Deze verkiezing werd bepaald door voorstanders en tegenstanders van Hydro-electrica hier in het dorp… ( Hydro electrica die weliswaar electriciteit zou leveren, maar dit ook tegen de zware tol van 75 procent van het waterverlies uit de rivier van Pojom…).

Pojom heeft gekozen…

W & M